Yüzey mikroplarını etkisiz hale getiren yeni nano-malzeme ile tanışın!

Derleyen: Reyhan Oksay


Hastane ve klinikler, yatak korkulukları ve kapı tokmakları gibi hastayla yakın temas halindeki eşyalara yapışan mikropları zararsız hale getirmek için sürekli olarak yeni malzemelerden yararlanmak isterler. Ancak zaman içinde bakteriler birikim yapar ve bu malzemeler bakteri yayılmasını engellemekte yetersiz kalır. Şu anda ticari olarak piyasalarda bulunan en gözde ürün köpekbalığı derisinden esinlenerek tasarlanmış olan "Sharklet" ismi verilen yeni bir kaplama teknolojisi. Bu malzeme oluklardan ve yivlerden oluşan yüzey deseniyle köpekbalığı derisinin mikroskobik görüntüsüne çok benziyor.

 
Şimdi bu malzemeye nanoteknoloji ile üretilen başka bir kimyasal madde uygulanıyor. Amerikan Kimya Birliği’nin dergisi ACS Applied Materials&Interfaces’de yayımlanan yeni bir makaleye göre Masschusetts Üniversitesi Uygulamalı Yaşam Bilimleri Enstitüsü'nden polimer bilimci James Watkins, kimya mühendisi Jessica Schiffman ve araştırmacı Feyza Dündar Arısoy, titanyum diosit (TiO2) nanoparçacıkları içeren bir kaplama malzemesi geliştirdi. Esnekliği ile her tür düzeyde kullanılabilecek olan bu malzeme yüzeylerdeki mikrobiyal tutunmayı azaltıyor ve bakterileri etkisiz hale getiriyor. Bu malzeme köpekbalığı derisini taklit eden bir kaplama malzemesine yedirildiği zaman E.coli’nin %95'inin ve S.aureus’un %80'inin öldüğü görüldü.

 
TiO2'nin en önemli özellikleri ucuz ve kolay elde edilebilir olması. Ayrıca saydam yüzeylere kolayca yapışabiliyor. Bu nitelikleriyle gümüş ve bakırdan çok daha üstün.


Arısoy ve ekibinin geliştirdiği nanoteknoloji ürünü litografi malzemesinin yüzey özellikleri farklı uygulamalar ve ortamlar için değiştirilebiliyor. Ayrıca üretim yöntemi de seri üretime kolayca dönüştürülebiliyor. 


Arısoy malzemeyle ilgili şunları söylüyor: "Bugün enfeksiyon bulaşmasıyla mücadelede antibakteriyel temizlik malzemelerinden ve antibiyotik ilaçlardan yararlanılıyor. Bir diğer strateji de bakterileri işlevsiz hale getiren ve birikmelerine engel olan kaplamalardır. Köpek balığı derisinden esinlenerek böyle bir kaplama geliştirdik. Kaplama üzerine yerleşen mikropların pek çoğu TiO2 nanoparçacıklarının morötesi ışınlarına maruz kalmasıyla işlevsiz hale getiriyor. Çünkü morötesi ışınların tetiklediği kimyasal reaksiyon bakterilerin dış zarlarını parçalıyor ve hücre ölümüne yol açıyor."


Kaplama esnek bir iskele üzerine yerleştirildiği için her şekle uyum sağlıyor.