Hayvanlar, insanlar yüzünden gececi oldu

Hayvanlar, kendilerini dünyanın sahibi sanan insanlarla olabildiğince az karşılaşmak için alışkanlıklarından vazgeçip, yepyeni bir düzen kurmaya çabalıyor. Günün stresinden ve  hayhuyundan kaçarak gecenin sessizliğine sığınmayı tercih ediyorlar.  Kaliforniya Üniversitesi'nden çevre bilimciler Katilyn M. Gaynor, Cheryl E. Hojnowski, Neil H. Carter ve Justin S. Brashares'in birlikte yürüttükleri bir araştırmaya göre hızla artan insan nüfusu hayvanların yaşam şeklini doğrudan ve derinden etkiliyor. Görülüyor ki birkaç memeli türü, insanlarla olabildiğince az temasta bulunma iç güdüsüyle "gececi" oluyor. Bilim insanları bu yeni düzenin hayvanlar üzerinde olumlu etki yaratacağını, fakat "ekosistem-düzeyinde sonuçları" olabileceğini düşünüyor. Ve biz bu potansiyel değişiklikleri henüz tam olarak anlayabilmiş değiliz. 


Geçmişte yaşanan stres 


Geçmişte memelilerin, insanların varlığına uyum sağlamak için etrafta çok dolaşmadığı, kuytu köşelere çekildiği ve yiyecek bulmak için gerekli olan zamanlarını olabildiğince kısa tuttuğu biliniyor. Söz konusu çalışma da bilim insanları uyum sağlama sürecinde hayvan davranışlarındaki bu değişikliklerin ciddi strese neden olduğunu söylüyor. 


Araştırma görünürde masum insan faaliyetleri olarak değerlendirilen kamp kurmanın ve doğa yürüyüşlerinin bile vahşi doğayı olumsuz etkilediğini gösteriyor. Bilim insanları "ormanda dolaşırken hiç iz bırakmadığımızı zannedebiliriz, oysa sırf varlığımız bile kalıcı sonuçlar doğurabilir" diyor. Araştırma 6 kıtada 62 tür üzerinde yapılan 76 çalışmanın analizine dayanıyor.  Bulgular hayvanların her koşulda insanlardan rahatsız olduklarını, stres altında yaşadıklarını gösteriyor. Bütün bunlar hayvanların müthiş bir uyum yeteneğine sahip olduğunu göstermekle birlikte, bilim insanları bu sürecin hayvanları doğal davranışlarından uzaklaştıracağından kaygı duyuyor. Gece hayatına uyum sağlamaya çalışmak hayvan popülasyonlarında, dayanıklılığında, grup etkileşiminde ve evriminde kalıcı etki yaratabilir. 


Belirgin davranış değişiklikleri


Araştırmada yer alan Tanzanya aslanları, Brezilya'daki su samurları, Kaliforniya'daki çakallar, Polonya'daki yaban domuzları ve Nepal'deki kaplanlar ile ilgili gözlemler, bu hayvanlarda belirgin bir davranış değişikliği olduğunu ortaya koyuyor. Bilim insanları tablonun sanıldığı kadar kötü yorumlanmayabileceğini, insanların gündüz, hayvanlarınsa gece yaşayabileceğini söylüyor. Mesela baykuşlar halihazırda gececi. Böylece, dünyayı birçok türle gece ve gündüz olarak paylaşmış olacağız. Biz uyurken onlar gece vardiyasına çıkacaklar. Daha önce böyle bir çalışma yapılmamış olduğu için, geniş kapsamlı veriler diğer bilim insanlarının da ilgisini doğal olarak çekiyor. Goethe Üniversitesi'nden çevre bilimci Marlee Tucker, katkıda bulunduğu çalışmanın kendisine yeni bakış açıları kazandırdığını ve insanların diğer canlılar üzerindeki yıkıcı etkisinin ne denli güçlü olduğunu anlamasına yardımcı olduğunu belirtiyor.


#STEM bilgilerini kullanarak çevre bilimi alanında çalışacak ve ekosistemde yaşanan değişimlerin sonuçlarını araştıracak kız çocukları heyecanla bekliyoruz!


Kaynak: herkesebilimveteknoloji