Editör: Seda Gönenç

Avrupa'da insanlar 9000 yıl önce tarıma başladıklarında, bunun etkileri beslenme biçimlerine de yansımıştı. Bu tarihten sonra insanlar tabaklarında daha fazla nişasta içerikli tahıl vardı. Ve ilk kez düzenli olarak süt elde ediliyordu. Sütün dayanıksızlığı nedeniyle de ilk çiftçiler sütü dayanıklı hale getirmenin yollarını aramaya başladı. Bu da peynir üretimini beraberinde getirdi. Bu keşif onlar için o kadar değerliydi ki, bu süt ürünü binlerce yıl önce mezar armağanı olarak bile ölülerle birlikte gömülüyordu. Ayrıca kaplardaki süt kalıntıları da Akdeniz bölgesindeki insanların 5000 yıl kadar önce peynir ürettiklerini ve sakladıklarını kanıtlıyor. Fakat son bulgu Akdeniz bölgesindeki peynir üretiminin çok daha eskileri uzandığını gösteriyor.

 

Pennsylvania Eyalet Üniversitesi'nden Sarah McClure, Hırvatistan'daki arkeolojik buluntu yerlerinde gün ışığına çıkarılan çanak çömlek parçalarını incelerken Güney Avrupa'nın en eski peynir üretimiyle ilgili kanıtlara ulaşıyor. Araştırma çerçevesinde taş devrine ait Pokrovnik ve Danilo Bitin köylerindeki farklı çanak çömlek parçaları incelenirken, yağ kalıntıları bulunuyor ve bunlar izotop analizleriyle ayrıntılı bir şekilde inceleniyor. Bu şekilde et ve balığa ait yağ asitleri dışında fermente süt ürünlerine ait yağ asitleri de tespit edilmiş oluyor. İ.Ö. 5200 yılından itibaren örneklerde hep bunun gibi peynir kalıntılarını gözlemlemek mümkün. Bu da Akdeniz'deki peynir üretiminin 7200 yıl önce benimsendiğini ortaya koyuyor. O dönem peynir üretimiyle süt daha kalıcı hale getirilirken içindeki laktoz oranı da düşüyordu. Genetik araştırmalara göre ilk çiftçiler bu süt şekerini iyi sindiremiyorlardı. 5300 yıl önce ölen buz insan Ötzi de laktoz intoleransına (vücudun belli gıdaları kabul etmeme süreci) sahipti.  Araştırmacılar "Bu sayede belki de çocuk ölümleri de azalmış olabilir" diyor. Peynir üretimine geçilmesinin başka sosyolojik sonuçları da olduğu belirtiliyor: Daha iyi beslenme sayesinde insanlar daha soğuk bölgelere göç etme cesaretini buldu ve Orta ve Kuzey Avrupa'ya kadar yayılabildi. Göçler sırasında da peynir üretimiyle ilgili bilgilerini tüm kıtaya yaydılar. Çünkü peynir üretimiyle ilgili kanıtlar Orta ve Kuzey Avrupa'daki tüm çiftçi toplumlarında bulunmuş oldu.

Kaynak: herkesebilimteknoloji

Güney Avrupa’daki en eski peynir kalıntısına bir göz atın