Yük.Bio.Olcay Irmak

 

Dünyada her yıl 4 Şubat günü World Cancer Day(Dünya Kanser Günü) olarak kutlanır. Bu gün kansere ilişkin bilgilendirici seminerler, toplantılar ve farkındalık yaratıcı etkinlikler düzenlenir.

 

Vücudumuzda tüm organlar hücrelerden oluşur. Hücreler vücudumuzun en küçük yapı taşıdır ve ancak mikroskopla görülebilirler. Sağlıklı vücut hücreleri(kas ve sinir hücreleri hariç) bölünebilme yeteneğine sahiptir. Ölen hücrelerin yenilenmesi ve yaralanan dokuların(vücut içi ve dışındaki) onarılması amacıyla bu yeteneklerini  kullanırlar. Fakat bu yetenekleri de sınırlıdır. Yani sonsuz bölünemezler. Her hücrenin hayatı boyunca belli bir bölünebilme sayısı vardır. Sağlıklı bir hücre gerektiği yerde ve gerektiği kadar bölüneceğini bilir. Buna karşın kanser hücreleri, bu  bilinci kaybeder,  kontrolsüz bölünmeye başlar ve çoğalırlar. Kanser hücreleri birikerek tümörleri(kitleleri) oluştururlar, tümörler normal dokuları sıkıştırabilir, içine sızabilir ya da tahrip edebilir. Eğer kanser hücreleri oluştukları tümörden ayrılırsa, kan ya da lenf dolaşımı aracılığı ile vücudun diğer bölgelerine gidebilir. Gittikleri yerlerde tümör kolonileri oluşturur ve büyümeye devam ederler. Kanserin bu şekilde vücudun diğer bölgelerine yayılması olayına "metastaz" adı verilir. Kanser aslında vücudumuza iyi yaklaşmadığımız zamanlarda, yine vücudumuzda bulunan hücrelerin düzensiz ve aşırı çoğalma halidir. Peki STEM bunun neresinde? Bir çalışma alanı olarak genler üzerinde araştırma yaparak Mühendislik(E-Engineering) ve Matematik(M-Math) ile elde ettiğin veriyi Teknolojiden(T-Technology) aldığın yardımla Bilimsel(S-Science) bir veriye dönüştürebilirsin. Örneğin, Bilim ve Teknolojide Kız Çocuklar'ı yakından takip eden Gözde Durmuş gibi bir cihaz geliştirebilir ve böylece kanserli hücreleri hızlıca tespit edip, kontrol altına almayı başarman mümkün!

Kanserler oluşmaya başladıkları organ ve mikroskop altındaki görünüşlerine göre sınıflandırılırlar. Farklı tipteki kanserler, farklı hızlarda büyürler, farklı yayılma biçimleri gösterir ve farklı tedavilere cevap verirler. Bu nedenle kanser hastalarının tedavisinde, var olan kanser türüne göre farklı tedaviler uygulanır. Buralarda teknolojiden yararlanmamız çok olası.

Kanser nedir? Peki STEM ile iliskisini hiç düsündün mü?

.

.