Özel Dosya

Benim STEM Hikayem:

Ornitolog Bilim Kadınları

“Doğa bilimci” sözünü duyduğumuzda ilk aklımıza Charles Darwin ve teorileri , “Doğa Parklarının Babası” John Muir ve elbette John James Audubon geliyor. Aslına bakarsanız sanki kadınlar yokmuş ya da hiç olmamış gibi bir yanılgı söz konusu. Fakat öyle ki canlıların doğal yaşam alanlarını korumak için harekete geçmiş bilim kadınları sayıca o kadar çok ki! Aralarında ilk “kuş yaşam alanları kılavuzunu“ hazırlayanından, kuş tüyü ticaretine son verenine ve hatta kuşları takip etme uğruna hayatını tehlikeye atanlara dek bu inanılmaz kadınların hikayelerini bu yazıda bulacaksınız.

Genevieve Estelle Jones (1847-1879)

Amerika-Ohio'da doğan, aynı zamanda bilim illüstratörü de olan Genevieve Estelle Jones, Ohio’da bir yerleşim birimi olan Audubon’daki bir sergiyi gezmesinin ardından o dönemde Ohio’da bulunan 130 kuş türünün yuvalarını ve yumurtalarını resmetmeye karar verir. 32 yaşında tifo sebebiyle hayatını kaybetmesi nedeniyle bu hedefine ne yazık ki ulaşamaz. Ailesi sonraki 7 yılı 90 adet kopyası yapılan el boyaması tabloları tamamlamakla geçirdi. Şu an sadece 26 tanesi varlığını koruyor.

Harriet Lawrence Hemenway (1858-1960) ve Minna Hall (1864-1944)

İki kadından oluşan bu harika takım 19. yy.da kuş tüyü ticaretine son vermek amacıyla Ulusal Audubon Topluluğu’nun temellerini attı. Moda adı altında  sayısız kuşun öldürülmesiyle yaratılan dehşete sessiz kalmayan, amatör ancak tutkulu bir doğabilimci olan Hemenway ve kuzeni Hall, arkadaşlarını bu ticareti boykot etmeleri ve vahşi yaşamı korumaları konusunda ikna etti. Nihayetinde 900 kadın mücadeleye destek için onlara katılmıştı ve bu, 1 asır sonra 1 milyon üye sayısına sahip, güçlü destekçileri olacak bir kuruluş için küçük bir başlangıçtı.

Florence Merriam Bailey (1863-1948)

Amerikalı doğa yazarı ve kuş bilimci Florence Merriam Bailey, çok yetenekli bir bilim kadınıydı. İlk yıllarında Ulusal Audubon Topluluğu’nda çalışmasının yanı sıra, 1889 yılında basılan “ Birds Through an Opera Glass“ isimli ilk kuş rehberi kitabının yazarı. Alanının öncülerinden olan Merriam, hayvanlara kötü davranılmasını, öldürülmesini ve kuş tüyü ticaretini döneminde protesto eder. Florence Merriam Bailey ismi California Chickadee Dağı’nda yaşayan bir türe (Parus gambeli baileyae) verildi.

Rachel Carson (1907-1964)

Rachel Carson en çok tarım ilacı endüstrisinin kirli iç yüzünü ortaya koyduğu “Sessiz Bahar” (Silent Spring) kitabıyla ünlü olmuştur. Bir aktivist ve yazar olarak, sonraki yazılarında da doğa ve insan arasındaki ilişkiyi çözümlemeye, insanoğlunun gerçekten de egemen otorite olup olmadığını sorgulamaya devam etti.  Onun çevre savunuculuğu konusundaki sözcülüğünü ve zamanının en büyük çevre savunucularından biri olduğunu dile getirmeye ise gerek bile yok.

Frances Hamerstrom (1907-1998)

Bu kadın bir kuşbilimci olarak hayatının büyük bir kısmını yalnızca tek bir kuş türüne adadı: “The Greater Prairie-Chicken” (Büyük Çayır Tavuğu). Frances Hamerstrom’ın başını çektiği araştırma ekibi, Wisconsin’de türü yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olan bu eksantrik türü korumaya aldı.

Çayır tavuklarının ideal yaşama alanlarının tanımlanmasına yardım etmesinin yanında yıllarca, kuş davranışları hakkında bilgi toplamaya yarayan, yabani kuşların bacaklarına renkli bantlar takma tekniğini geliştirdi.

Phoebe Snetsinger (1931-1999)

Melanoma (bir çeşit deri kanseri) tanısı konduğunda 50 yaşında olan Phoebe Snetsigner’in hayatı bu haberle sarsılır. Ancak bir anda tüm dünyayı turlayan ve bir o kadar da rekabetçi bir kuş gözlemcisi konumuna gelir. Araştırma noktalarından bir olan Papua Yeni Gine’de çok fazla şiddete maruz kalmasına rağmen Snetsinger, bu tutkusundan hiç bir zaman vazgeçmez. 1995 yılında, 8000’inin üzerinde kuşun yerini saptayarak yeni bir dünya rekoruna imza atar. Bundan kısa bir süre sonra Madagaskar’da görevi başındayken bir otobüs kazasında hayatını aramızdan ayrılır. Ancak Snetsinger her zaman sınırsız cesareti ve araştırmacı ruhuyla anılmakta.

Yukarıda saydığımız kadınlar günümüz kuş koruma hareketinin ilerlemesine öncülük eden bilim kadınlarından sadece bir kaçı.

2011 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde bulunan 47 milyon kuş gözlemcisinin yarısının kadın olduğu gözlemleniyor. Sürdürülebilir projelerde ve bilim alanında bize öncülük eden kadınların sayısı hızla artıyor, bu heyecan verici!

Çeviri: Melike Yılmazel

Kaynak: audubon.org

*Bilim alanında gerçekleştirdiği sayısız çalışma ile bilinen ornitolog (kuş bilimci) Phoebe Snetsinger'ın 2016'da Google tarafından 85. yaş gününe özel Doodle'ı yapılmıştı🐥