55 yıl sonra Nobel Fizik Ödülü'nü alan bilim kadını ile tanışın: Donna Strickland. Daha önce bu ödül 1903 yılında Marie Curie'ye, 1963 yılında ise Maria Goeppoert-Mayer'e verilmişti.

2018 Nobel Fizik Ödülü verilen  Donna Strickland, lazer fiziği alanındaki çalışmaları nedeniyle bu ödüle layık görüldü. Bilim insanı optik cımbız adı verilen ve biyolojik sistemleri araştırmak için kullanılan bir lazer tekniği geliştirerek, bu alanda ödül alan tarihteki üçüncü kadın oldu.

'Acaba gerçek mi diye de kendime sordum'

Kanada'nın Waterloo Üniversitesi'nde görev yapan Dr. Strickland ödülle ilgili, "Bunun çılgınca olduğunu düşünebilirsiniz ama ilk tepkim, kendime sorduğum şu cümle oldu: 'Acaba gerçek mi'" diyor.

Donna Strickland, Kanadalı bir optik fizikçi ve darbeli lazerler alanında yaptığı öncü çalışmalarla biliniyor. Bundan önce The Optical Society'de başkan ve başkan yardımcısı olarak görev yapan bilim insanı, hala Danışma Kurulu başkanlığını yürütüyor.

Beş yaşındayken babasıyla Bilim Merkezi'ne yaptığı gezide babasının onu lazerlerle tanıştırdığını ve ona lazerlerin geleceğe giden yol olduğunu söylemesiyle lazerlere olan ilgisinin başladığını söyleyen bilim insanı kendisini lazer düşkünü (laser jock) olarak tanımlıyor. Üniversite seçimi yaparken ilgi alanları olan lazerler ve elektro-optik alanları içerdiği için McMaster Üniversitesi'ne gitmeye karar veren araştırmacı, lisans öğreniminde sınıfındaki üç kadından biri olarak 1981 yılında mezun olur. Master ve doktorasını University of Rochester'da yapan Strickland, Nobel Ödülü'nü paylaştığı Mourou ile burada tanışır. Strickland, 1988'den 1991'e kadar Kanada Ulusal Araştırma Konseyi'nde araştırma görevlisi olarak çalışır. 1991-1992 yılları arasında Lawrence Livermore Ulusal Laboratuvarı'nın lazer bölümünde çalışan bilim insanı, 1992'de Princeton Üniversitesi'nin İleri Teknoloji ve Opto-Elektronik Malzemeler ile ilgili araştırmalar yapan Teknik Merkezi'nin kadrosuna, 1997'de de Waterloo Üniversitesi kadrosuna yardımcı doçent olarak katılır. Halen burada çalışan Strickland, University of Waterloo Fizik Bölümü'ndeki ilk tam zamanlı çalışan kadın profesör olur!

Profesör Mourou ile beraber yürüttükleri araştırmada amplifikatör (yükselteç) materyale zarar vermeyen ultra short yüksek şiddetli lazer darbeleri oluşturmayı başarırlar. Lazer dalgalarını maksimum güce geldiği anda indirgeyerek uzatır ve sonrasında onları oksitleyerek sıkıştırırlar. Strickland ve Mourou'nun icat ettikleri bu yeni teknik, CPA (chirped pulse amplification) olarak adlandırılır ve sonradan ortaya çıkan yüksek şiddetli lazerler için kısa sürede standart haline gelir. Bu teknik sayesinde göz cerrahisi alanında da kullanılabilecek, yüksek yoğunluklu ve çok kısa lazer atışları elde etmeyi başarırlar.

Konuşmasında "Kadın fizikçileri kutlamamız gerek çünkü biz varız, onlardan biri olmaktan gurur duyuyorum" diyen Strickland'ı daha fazla dinlemek ve hakkında daha çok bilgi edinmek için buraya tıklayabilirsin. Bir sonraki Nobel Fizik Ödülü için 55 sene beklememek dileğiyle.

Kaynaklar:

binyaprak.com

evrimagaci.org

Benim STEM Hikayem:

Donna Strickland