İllüstrasyon: Guardian tasarım ekibi

Teknoloji alanında çalışan kadın sayısı neden az?
Bölüm 2

Haber: Fatma Betül Gökhan

 

1. bölümü okumak için tıkla.

 

İngiltere Birmingham'da yer alan Aston Üniversitesi'nde nörolog olan profesör Gina Rappon kapsamlı bir şekilde kadın ve erkekler arasındaki zihinsel farklılıkları çalışmış. O, cinsiyetçi söylemleriyle öne çıkan Damore'un erkekler ve kadınların farklı eğilimlerinin ve kişisel özelliklerinin olmasına dair bilimsel kanıtların varlığını savunmasına karşın, "…bazen herhangi bir alanda cinsiyetler arasında farklılıklar varsa bile, bu farklılıklar hep çok küçük. Sanırım Damore bu gerçeği gözardı etmiş. Google'daki kodlamacıların arasındaki cinsiyet eşitsizliğini açıklayamayacak kadar küçük bu" diyor. Rippon'un yaptığı araştırma birçok durumda kadınlar ve erkeklerin performansları arasında fark varsa bile, ki bu fark çok az oluyor, eğitimle aradan kalkabileceğine dair. Ayrıca fark olarak nitelendirilen bu ayrımlar kültürlerin her birinde sabit olarak gözlemlenebilir şeyler değil. Rippon bir araştırmasında Britanyalı erkeklerin performanslarının mekansal dönüşüm meselelerinde, kadınlara göre önemli ölçüde daha başarılı olduğu sonucuna varmış. Buna rağmen aynı araştırma Çinli katılımcılarla tekrarlandığında kadın ve erkek katılımcıların arasında ortaya hiçbir fark çıkmamış. Diğer benzer araştırmalar da cinsiyetler arasındaki farkın örneğin bilgisayar oyunlarında ortaya çıkmadığını gösteriyor. Bilim insanı, kadınlar ve erkekler arasındaki kişisel özellik farklarının kadının toplumdaki statüsüne bağlı olarak, ülkelere, kültürlere göre değiştiğini ortaya koyan bir araştırma olduğunu da belirtiyor.

Damore kadınların "anksiyeteye daha çok meyilli olmaları"nın hormonel fonksiyonların ya da beyindeki nöronların farklılığına işaret etmediğini söylüyor. Ayrıca bilinçaltındaki eğilimlerin insanların kendileriyle ilgili başarılı olma fikirlerini ve iş yerindeki performanslarını çok fazla etkilediği de ikna edici bir kanıt. Mesela kız çocuklar bir araştırmada onlara matematik bilgileri ölçülüyor diye açıklama yapıldığında, bir araştırmaya katıldıklarını ve bu araştırmanın insanların soruları nasıl çözdüğünü anlamak için yapıldığı açıklamasına oranla daha az puan topluyor. Hatta kadınlar ve erkekler arasında temel bilişsel ve kişisel farklılıklar varsa bile bunun laboratuvarlardaki buluşlar ve iş yerindeki performanslar arasında açık ya da mantıklı bir ilişkisi yok.

Büyük Britanya'daki Rocket Space'in teknik inkübatör (bir tür mikrop üretme, temizleme cihazı) önderi ve San Francisco'daki Büyük Britanya başkonsolosu olan Priya Guha da, Damore'un kendi argümanlarında esas meseleyi kaçırdığını düşünüyor. "Kafasını işinden kaldırmayan, sürekli diğer satır kodu nasıl yazacağına odaklanan mühendisler artık değerli değiller" diyor. "Bizim başarılı program geliştiren ama aynı zamanda etraflarındaki dünyayı anlayan ve toplumla rahatlıkla iletişime geçen insanlara ihtiyacımız var. Yani bu tanımla, kadınlar onun söylediği stereotiplere rağmen daha başarılı mühendis olabilir."

Girişim sermayesi firması olan Passion Capital'da çalışan Eileen Burbidge teknoloji sahasındaki cinsiyet farkının maliye veya medya gibi diğer zorlayıcı sahalardakinden daha fazla olmadığını iddia ediyor. "Bunun genel olarak kadın tanımı ve kültürel normlarla ilgili olduğunu düşünüyorum" diyor Burbidge. "Bu iş dünyasının geri kalanını da etkiliyor: Kadınlar aynı zamanda hem aile kurmayı, hem de iş dünyasında bulunmanın verdiği fırsatları düşünüyor ve negatif etkilenmeleri verecekleri kararları o yönde etkiliyor." O birçok durumda teknoloji sahasının aradaki cinsiyet farkını ortadan kaldırmak için diğer büyük sanayilerden daha iyi konumda olduğunu söylüyor: "Teknoloji sahasında spesifik bir şeyin yapılmasına gerek olduğunu sanmıyorum: Teknoloji sahasının daha içe dönük olduğunu, ilerici olmayı hedeflediğini düşünüyorum, o yüzden de diğer iş sahalarında da yardım edebilecek çözümler daha önemli." "Özellikle STEM'de, teknoloji sektörünün gelecekle ilgili daha proaktif olduğunu görüyoruz. Bu endüstri konuyla ilgili konuşuyor- şirketler her zaman söylediklerini yapmazlar, ama en azından söylüyorlar" diye ekliyor.

Hukuk şirketi olan Bindmans'da çalışan Peter Daly Burbidge'la aynı fikirde. "Teknoloji sektöründen olan müşterilerim bile toplumsal cinsiyetlerine göre aynı orandalar" diyor. "Ama bu sektör çalışanlarını risk almaya teşvik ettiği için teknoloji hamilelik ve annelikle uygunlaşmıyor. Bu sektörde hamileliği ciddi bir problem olarak gören insanların olduğunu görüyoruz." Damore'unki gibi dahili dokümanlar kadın çalışan düşmanı olan teknoloji firmalarındaki çalışma ortamının bir kısmı. Diğer bir taraftansa, Uber gibi şirketler bu çalışma ortamının en sonunda cinsel taciz ve yasa dışı ayrıma yol açtığını öğrenmiş bulunmakta. %85 teknik çalışanın erkek olduğu Uber'de, Susan Fowler isimli bir mühendis iş yerindeki yöneticilerin kadın çalışanlara aşırı tekliflerde bulunduğunu ve insan kaynaklarının meseleyle ilgili en ufak bir şey dahi yapmadığını açığa çıkaran bir yazı yazmıştı.

Cinsiyet ayrımı algıdaki tek sıkıntılı mesele değil. Guha, homojen iş gücüne sahip olan şirketlerin daha kötü ürünler ürettiğini ve daha az para kazandığını iddia ediyor. "Fon bulmakta sıkıntı yaşayan kadınların çok fazla olduğunu biliyoruz. Kadın bir kurucu erkeklere göre %86 oranla daha az fon buluyor" diyor. "Yatırım geri dönüşümünün cinsiyet çeşitliliğine dikkat eden şirketlerde %34 daha fazla olmasıysa inanılmaz bir gerçek. Bu toplumsal sorumlulukla ilgili değil: Farklı düşünceler şirkete daha fazla değer sağlıyor." "Kadınları daha az yetenekli yapan biyolojik farklılıklar vardır görüşü, notta yer alan en itiraz edilebilir ve sakıncalı olan nokta" diyor Burbidge. "Açıkça görülüyor ki bununla ilgili bir sorunum var ve bence bu, temelde yanlış bir görüş. 2017 yılında insanların böyle düşünmesini nasıl durdurabiliriz sorusunu cevaplayamıyorum. İnsanların zihinlerini nasıl değiştirebileceğimizi bilmiyorum" diye ekliyor. "AIgoritma dünyasına girdikçe, insanlar bize yardım edecek algoritmalar dizayn ettiğinde eğer bunların hepsi erkekler tarafından yapıldıysa çok kötü olacak" diyor Hall. "Sosyal bakım, çocuk bakımı, hayatın birçok yönü. Bunu yaparken mümkün olduğunca çok insana ihtiyacımız var. Bu gerçekten önemli ve gittikçe daha dünden daha önemli hale gelecek" diye ekliyor.

1. bölümü okumak için tıkla.

Kaynak: theguardian.com